Crete.pl - informacje na temat Krety

Święta w Grecji i na Krecie

Czy Grecy ubierają choinki?

Greckie święta oficjalnie rozpoczynają się w dniu 22 grudnia. Szkoły są zamknięte przez blisko 15 dni.  Oczywiście podobnie jak u nas elementy świątecznego wystroju (takie jak ozdoby na domach, zmieniony wystrój sklepowych witryn) zaczynają pojawiać się już znacznie wcześniej. Tradycje świąteczne są w dalszym ciągu mocno kultywowane zarówno przez starsze, jak i młodsze pokolenie. Chodzenie do kościoła i choinki są elementami wspólnymi dla wszystkich rejonów Grecji, jednak inne tradycje i obrzędy bywają specyficzne dla określonym miejsc. Przy okazji warto wspomnieć, że jeszcze kilka lat temu dekorowanie świątecznego drzewka nie było wpisane w grecką tradycję Bożego Narodzenia. W odróżnieniu od innych europejskich krajów na Krecie i w Grecji dekorowano drewnianą łódź, która w oczywisty sposób podkreślała związek tego kraju z morzem. Dopiero w ostatnich latach choinka stała się nowym elementem upiększającym święta. Dekoracje biur i domów utrzymywane są aż do 7 stycznia, czyli dnia świętego Jana (Agios Ioannis).

Kulinarne święto

Dania świąteczne to podobnie jak u nas spora część tradycji Bożego Narodzenia. Wedle Greków słodycze są silnie powiązane ze szczęściem i gościnnością. Właśnie z taką myślą przygotowywane są przez nich świąteczne słodkości. Pierwsze przygotowania rozpoczynają się na początku drugiej połowy grudnia. Z okazji świąt najczęściej piecze się melomakarona i kourampiedes.
Posiłek w Boże Narodzenie jest dla Greków okazją do odnowienia związków z rodziną i przyjaciółmi, więc jest on spożywany powoli tak, aby jak najdłużej cieszyć się tą chwilą. W dniu tym spożywa się zazwyczaj pieczonego indyka faszerowanego kasztanami, orzeszkami pinii, mięsem i rodzynkami. W niektórych rejonach jada się pieczone prosię i ziemniaki, sałatki i zupy. Innym popularnym prostszym daniem jest potrawka z jagnięciny. Oczywiście spotkanie odbywa się przy akompaniamencie zawsze pełnych karafek z winem, raki i ouzo.

Protohronia - grecki sylwester

Pod wieloma względami ten wieczór jest obchodzony w sposób niemal identyczny, jak w innych częściach Europy. To co zdecydowanie odróżnia Greków to fakt, że właśnie tego dnia do domów przychodzi Agios Vassillis, który jest wywodzącym się z Cezarei odpowiednikiem Św. Mikołaja. Charakterystycznym elementem tych świąt jest ciasto vasilopita, w którym ukryte są monety. Otrzymanie kawałka zawierającego w sobie pieniążek można odczytywać jako znak pomyślności i szczęścia w nadchodzącym roku.
W przypadku gdybyś był zaproszony na przyjęcie sylwestrowe do greckiego domu, to w dobrym tonie będzie kupno gospodarzom jakiegoś prezentu, np.: butelki lepszego wina lub szampana . Zwyczajowo mile widziane jest również przyniesienie ze sobą jedzenia (w im większych ilościach tym lepiej), choć w przypadku tej kwestii dobrze jest uzgodnić to z gospodarzami przyjęcia. Jeśli jednak chciałbyś świętować ten dzień w barze lub restauracji warto zwrócić uwagę, że w sylwestrową noc ceny są zazwyczaj sporo wyższe niż normalnie.

Inne ciekawe zwyczaje związane z Nowym Rokiem:

• Po nadejściu Nowego Roku Grecy rozgniatają na podłodze domu owoc granatu, który jest synonimem szczęścia i dobrobytu. Oczywiście zazwyczaj owoc jest najpierw umieszczany w torebce tak, aby nie narobił zbytniego bałaganu w mieszkaniu.
• Po północy zwyczajowo również wyłącza się na kilka sekund światło. Jego ponowne zapalenie symbolizuje nowy początek.
• Jeśli Sylwester świętowany jest poza domem, wtedy Grecy wracając do domu starają się przekroczyć próg prawą nogą, co ma przynieść szczęście dla domu.

Święto Trzech Króli i wody

6 styczeń to dzień który oficjalnie kończy obchody Bożego Narodzenia. Święto Trzech Króli (Θεοφάνεια) jest nierozelwalnie powiązane z błogosławieństwem wody. W niektórych miastach przybiera ono dosyć spektakularny przebieg. Kapłan ubrany w najbardziej odświętny strój przewodzi procesji udającej się do rzeki, morza lub też innego zbiornika wodnego. W końcowym etapie tego pochodu następuje moment poświęcenia, które polega na rzuceniu krzyża do wody. Zwyczaj ten jest połączony ze współzawodnictwem wśród młodych mężczyzn ścigających się o to kto pierwszy wyszuka krzyż. Ten który wyłowi krzyż będzie się mógł cieszyć szczęściem i błogosławieństwem przez cały nadchodzący rok.
Świecenie wody symbolizuje odwieczne powiązanie Grecji z morzem, które ma szczególne znaczenie dla Greków .Przez długi czas było ono głównym źródłem dochodu dla wielu mieszkańców tego kraju. Nie dziwi więc fakt, że święto to gromadzi  6 stycznia wielu ludzi w portach, na plażach, brzegach rzek lub choćby przy fontannach.

Czysty poniedziałek ... koniec Karnawału

Poniedziałek siódmego tygodnia przed prawosławną Wielkanocą zwany jest "czystym poniedziałkiem" (Καθαρή Δευτέρα), czasem dzień ten zwany jest również poniedziałkiem popielcowym lub też poniedziałkiem Wielkiego postu. Podobnie jak w przypadku środy popielcowej w tradycji katolickiej jest to ruchome święto i w tym roku wypada ono właśnie 15 lutego. Święto to jest dniem wolnym od pracy w Grecji oraz na Cyprze. Zwyczajowo dzień ten traktowany jest również jako znak symbolizujący początek sezonu wiosennego. Cały pierwszy tydzień Wielkiego Postu jest często określany mianem "Czystego Tygodnia" i zgodnie z greckimi zwyczajami w tym tygodniu trzeba wyczyścić dokładnie dom. Niedziela poprzedzająca Czysty Poniedziałek zwana jest Tyrofagis i jest to ostatni dzień kiedy przed Wielkanocą udzielane są śluby małżeńskie. W dniu tym odbywają się również ostatnie parady Karnawałowe.

Czysty poniedziałek jest również dniem kończącym Karnawał, który w tradycji greckiej można podzielić na 3 etapy:

• W  pierwszym tygodniu Apokries (karnawał) jest rozpoczynany przez otwarcie ksiegi Triodion
• Drugi tydzień jest zwany tygodniem mięsnym w którym ostatni raz aż do zakończenia Wielkiego Postu spożywane jest mięso.
• Trzeci tydzień zwany jest serowym lub białym. W tygodniu tym jest juz zabronione spożywanie mięsa, więc jest ono zastępowane produktami mleczarskimi i jajami. Zwyczajowo w tygodniu tym kobiety nie myją włosów, gdyż wedle wierzeń złamanie tego zakazu spowoduje, że włosy będą siwieć.